Virus Latince “zehir” demektir. Öteden beri virusların canlı olup olmadıkları tartışma konusu yapılmaktadır. Ya DNA ya da RNA içeren virusların canlı ve cansız varlıklar arasında geçişi simgeledikleri söylenir. Bana göre bu doğru bir nitelendirme değildir. Çünkü bu ifadeden virusların canlılarla cansızlar arasındaki geçişi simgelediği izlenimi alınmaktadır ki doğru değildir.
Viruslar hücre içinde yaşamak zorunda olan parazitlerdir. Hücrede mevcut çeşitli enzimleri kullanarak çoğalırlar. Bunu diğer canlıların da içinde bulundukları ortama uyma mekanizması olarak anlamak mümkündür. Her canlı türü kendisi için uygun bir ortamda varlığını sürdürebilir. Viruslar için uygun ortam hücre içidir. Orada mevcut enzimleri kullanarak varlığını sürdürebilir ve çoğalabilir.
Balıklar veya insanlar için de aynı nedenler geçerlidir. Suda veya atmosferde mevcut oksijeni kullanan balıklar ve insanlar oralarda yaşamlarını sürdürür ve çoğalırlar. Bu açıdan bakınca virusların canlı oldukları sonucuna varılır. Zaten başka türlü düşünmek olanaksızdır.
Virusların diğer canlılara benzememesi, onların canlı olarak nitelendirilmemesi için bir neden değildir. Bundan canlılığı tanımlamada bir eksiklik olduğu sonucunu çıkarmak mümkündür. Canlılığı şöyle tanımlamak mümkündür. Bir metabolizmaya sahip olan, kalıtımla çoğalan, farklılaşan ve evrime uğrayan ve sonunda ölen varlıklar canlıdırlar.
Virusların metabolizması olmadığı doğru değildir. Çünkü onlar hücre içinde mevcut metabolik makineyi kullanarak kendi metabolizmalarını dikte ettiren varlıklardır. Viruslar genleri olan, metabolizmaları olmayan en küçük canlılardır. Hem genleri hem de metabolizmaları olmayan çok daha küçük varlıklar da vardır. Onlar prion olarak bilinir. Doğaları proteindir ve canlı hücre genlerinin şifrelediği proteinleri kendilerine benzeterek, işlevsiz kılarlar. Onlar bile canlı varlıklardır. Metabolizmaları veya genleri olmayabilir ama, onları infiltre oldukları hücre sağlamaktadır.
Viruslara canlılık sağlayan genetik materyel proteinden oluşan bir kılıfla kuşatılmıştır. Bu kılıfın içinde viruslara bulaşıcı olma niteliğini kazandıran viral proteinler de yer almıştır. Tabii onlar virusların enfekte ettiği hücrelerin içinde sentez edildikten sonra virusun yapısına katılmışlardır. Viruslar her hücreye infiltre olmazlar. Yalnız bazı hücrelere afinite gösterirler. Muhtemelen protein kılıfları ile hücre zarında yer alan reseptörler arasında bir uyum olması gerekmektedir. Hücre içine penetre olan virus kılıfını hücre dışında bırakır. Çıplak kalan genleri hücrenin kendi çoğalma yöntemlerini kullanarak çoğalmaya başlar. Hücre işi gücü bırakmış, virus DNA veya RNA’sı sentez etmeye başlamıştır.
Bu yeni viruslar proteinlerle tekrar birleşerek esas virusa dönüşürler. Virusların canlı olup olmadıkları aslında belagatlı bir sorudur. Yanıt istemez. Dünyada yalnız okyanuslarda 10^30 viral partikül olduğu heseplanmıştır. Karada ve canlıların vücudunda da çok sayıda virus vardır.
Viruslarla ilgili ilginç gözlemlerden biri öldükten sonra dirilmeleri ve ölen hücreleri tekrar yaşama döndürmeleridir. Ayrıca viruslar ölü hücrelerde bile yaşamlarını sürdürebilirler. Bir hücrenin ölü olarak kabul edilmesi için çekirdekteki DNA’nın tahrip edilmesi gerekmektir. Viruslar o hücrelerin içinde de yaşayabilirler. Çünkü sitoplazmada metabolizmalarında kullanacakları yeterli protein ve enzimler vardır. Virusun genlerinin emirlerine uyan proteinler virus genomunun kendini çoğaltmasına da yardım ederler.
Aşırı UV radyasyonuna maruz kalan fotosentetik siyanobakterilerde ve algae lerde nükleer DNA zedelenebilir ve bakteri ölebilir. Bu bakterilere giren bazı viruslar ya bazı enzimleri içerdikleri ya da onları şifreledikleri için, DNA’nın tamirini sağlayabilir ve ölü bakteriyi diriltebilirler. Örneğin cyanobacteria lerde fotosentez merkezi olarak görev yapan bir enzim vardır. Aşırı UV radyasyonu bu enzimin parçalanmasına neden olur. Bakteri fotosentez yapamayacağı için, ölür. Cyanophage denen bir virus daha önce bu hücreye girmişse viral fotosentetik enzim, bakterinin zedelenmiş enziminin yerini alır ve bakteri yeniden hayata döner. Viral fotosentetik enzim UV radyasonuna karşı çok dirençlidir. Bakteride birden fazla cyanophage varsa ve biri UV radyasyonuna maruz kalarak zedelenmiş, diğerleri zedelenmemişse, sağlam virusların genetik aparatusu, genomu zedelenen virusun genetik moleküllerini sentez ederek, onun tekrar canlılık kazanmasını sağlayabilir.
Viruslar kendi evrimsel geçmişleri olan varlıklardır. Ama ilk ortaya çıkan canlılar değillerdir. Mevcut canlılardan türemişlerdir. Bir bakteri bir diğer bakteri içinde yaşamaya adapte olmuş olabilir. Yani yeni bir ortama girmiştir. Bu ortama uymak için gereksiz her türlü genetik olan ve olmayan materyelinden kendini arındırmalıdır. Zamanla virus buna o kadar çok adapte olur ki, kendi varlığını o koşullarda idame ettirmeye yetecek malzemenin dışında bir malzemeye gereksinim göstermez.
Bu kuram virusların ortaya çıkış nedenlerinden birisidir.
Diğerine göre ise mevcut bir bakteriden ortama kaçan genetik materyel doğal seleksiyona mazur kalmış ve zamanla bilinen şeklini almıştır.
Bu mekanizmaların hangisi virusların ortaya çıkmasına neden olursa olsun, virusların en büyük özellikleri infiltre oldukları hücre ile genetik madde alış verişi yapmalarıdır. İlginç olarak bilinen virusların çoğu hücre içinde sürekli olarak varlıklarını sürdüren, patojeniteleri olmayan, zararsız varlıklardır. Canlının immün sisteminden kurtulmak için çeşitli yöntemlere baş vururlar. Hücre içinde yaşadıklarından immün globülinler ve diğer kompleman proteinleri tarafından yok edilemezler.
Daha da ilginci bazı viruslar girdikleri hücrelere oradan bir daha ayrılmamak üzere yerleşirler ve o hücre genomunun yapısına katılırlar. Hatta host genomunun kritik bir parçası bile olabilirler. Çok sayıda virus olduğundan ve hızla çoğalabildiklerinden viruslar yeni genlerin ortaya çıkmasında önemli bir rol oynarlar. Viruslar durmadan, ara vermeden yeni gen icat ederler. Bu genler diğer hücrelere geçerek, onların evrimine katkıda bulunabilir.
Viruslar hayvanların, hatta bitkilerin evrimi için gerekli genetik madde alış verişini ve genetik değişiklikleri sağlayan canlılardır.
HACI
Forumer™ is Voted #1 Free Forum Hosting provider
Build your own community today with the largest message board hosting company.