Yanan bir madde ağırlaşır mı?

Yanan bir madde ağırlaşır mı? (sadece soru)

Çıkan kül ve dumanın ağırlıkları toplamı doğal olarak yanmadan önceki ağırlıktan fazladır. Zira içine bir de "oksijen" girmiştir.

Peki bu oksijen girmiş moleküller, yanmakta olan "maddenin" parçası olarak değerlendirilebilir mi?

Yani, sünger yaktığımızı farzedelim. Yanmakta olan süngerde ki moleküllere oksijen katılmakta, ancak bu katılım sonucu moleküller "ana maddeden" ayrılmakta.

Ayrılan şey duman ve küldür.
Bu ikisini TOPLAMAK kaydı ile olduğunu söyledim

dışarıya enerji verdiğine göre sonuçta azda olsa kütle kaybı olacaktır

maddenin cinsine göre dönüşüm esnasında yitirdiği kütle miktarı değişebilir, ama sonuç olarak ağırlaşmaz.

Bir arkadaş geçenlerede artar demişti ve "ihtiyar"ın açıklamasına benzer bir açıklama getirmişti. Yanarken oksijen katılıyor maddeye, giden dumanı ve külleri hepsini geri toplayıp baksak kütle artmış olmaz mı?

DeraYuz'un söylediği de ilginç: Enerji yayan bir maddenin kütlesi azalır mı?

Nükleer bir reaksiyon sözkonusu değilse kütlenin korunumu yasası en basit haliyle geçerlidir. Reaksiyona giren kütleyle çıkan kütle eşit olacaktır çünkü açığa çıkan sadece kimyasal bağ enerjisidir. Yani yanma reaksiyonuna giren kütle ile reaksiyon sonucu oluşan kütle eşittir. Dolayısıyla: Madde + oksijen = Kül + Duman gibi bir kütle dengesi ifadesi normal bir yanma reaksiyonunu açıklamaya yeterlidir.

Şöyle diyelim:
Madde 100 ton Oksijenden dolayı yanmadan sonra atıyorum olur 110 ton verdiği ısıdan dolayı da kütlesi azalır diyelim 5 gram azalır, kalır 109,999.95 kg.
Hepsi doğru yani.

bundan emin misiniz? yani ısı radyasyonu, elektromanyetik radyasyondur, sıfır ağırlıklı fotonlarca gerçekleştirilir diye biliyorum.

Bana da baştan çok garip gelmişti ama fizikçiler o kadar kendilerinden emin olarak konuşunca ben de öyle düşünmeye başladım.
Enerji veren her şey, e=mc2 uyarınca kütle kaybeder.

yalnız e=mc2 burada uygulanamaz, zira burada enerji açığa çıkaran şey kaybolan bir kütle değil. moleküllerarası bağların yeniden düzenlenmesi sonucu yeni oluşan bağların enerjisi ile eski bağlardaki enerji arasındaki fark sebep oluyor buna. bu fark da ısıya dönüşüyor. bu ısının bir kısmı molekülleri daha hızlı titreştirmeye harcanıyor (moleküllere dokunduğunuzda eliniz yanıyor) bir kısmı da elektromanyetik dalga (kızılötesi dalga) olarak etrafa saçılıyor (termal kamerayla baktığınızda parlak renk görüyorsunuz yanan bölgede). bu kızılötesi dalga da sıfır kütleli foton parçacıklarıyla gerçekleştiriliyor. olay bir kimyasal tepkime yani. zaten bu türden herhangi bir yanma olayında oluşan sıcaklıklar bir atomun kütlesini parçalamak için hiç yeterli olmaz.

ancak radyoaktif bir tepkime olsaydı dediğiniz doğru. örneğin 4 hidrojen atomunun çekirdekleri bir füzyon (birleşme) tepkimesiyle helyum atomunun çekirdeğini oluşturduğunda, oluşan helyum atomunun kütlesi, onu oluşturan hidrojenlerin toplamından daha az çıkar. o aradaki fark da ısıya dönüşür. yani kütlenin ısıya dönüştüğü tepkime türü. zaten bu tepkimeyi dünya üzerinde kontrollü biçimde gerçekleştirebilsek dünyanın bütün enerji ihtiyacı halledilmiş olur. zira yapay bir güneş yaratmış oluyoruz.

aynı olay radyoaktif elementlerde de söz konusu. radyoaktif kütle (proton/nötron oranı yandan yemiş kütle) daha kararlı bir konuma geçmek için kütlesi olan parçacıklar yayar. alfa parçacığı, beta parçacığı gibi. buna da fisyon (ayrışma) tepkimesi diyolar. bütün radyoaktif santrallerde olan tepkime.

Bu enerji farkının kütle olarak karşılığı yokmudur?

buradaki enerji farkının gerçek karşılığı, elektronun yörünge değiştirmesi sebebiyle yayınladığı foton. yani ışık enerjisi. bir başka deyişle potansiyel enerji, ışık enerjisine dönüşüyor. iyonik veya kovalent bağlarda paylaşılan elektronun eskiden bulunduğu yörünge (orbital) ile yeni yörüngesi arasında bir enerji farkı var. bu yörünge değiştirme işlemi esnasında, oluşan farkı dengelemek için atom foton yayımlıyor. yani ışık saçıyor, ışık da bir enerji türü. bizim gözümüz kırmızı rengi görür, ama kızılötesini göremez, o yüzden göremiyoruz. ve bu fotonların kütlesi yok, dolayısıyla kütle kaybı olmuyor.

Güneşten dünyamıza gelen enerji fotonlar aracılığı geliyor
O zaman bu enerjinin kütle karşılığıda yok diyebilirmiyiz?
Kimyasal bağlardaki enerjinin kütle olarak karşılığı olmalıdır
nükleer reaksiyonlara göre kütye kaybı son derece az olabilir ama kimyasal bağların yeniden düzenlenişindede kütle kaybı olmalıdır diye düşünüyorum
Bunu fizikçi bir arkadaşa sorayım bakalım

bildiğim kadarıyla kütle ile enerji aynı "şey"in farklı formları. enerjinin farklı türlerinin birbirine dönüşümü farklı koşullarda oluyor. ve evet bunun detaylarını bir fizikçi daha iyi verebilir.

belirttiğiniz gibi kimyasal reaksiyonlarda kütle kaybı çok düşüktür ama vardır (yani aslinda kütle korunmaz) ama ihmal edilebilir düzeyde olduğundan "kütlenin korunumu" görecelik sonrası dünyada da kullanılabilir bir kavram olarak hükmünü sürdürmektedir.

kimyasal reaksiyonlarda kaybolan kütlenin nükleerde kaybolandan nitelik açısından bir farkı yok. iki kaybı da teraziyede tartıp ölçebilirsiniz.

üniversitedeyken bir hocamın "görecelik bulunmasaydı da yeterli hassaslıkta ölçüm aletlerinin geliştirilmesiyle kimyasal reaksiyonlarda
madde-enerji dönüşümünün gözlemlenmesi mümkün olacaktı" dediği hatırımdadır.

peki kaynağı nedir bu kütle kaybının?

sizin de önceki iletilerinizde bahsettiğiniz kimyasal bağ enerjisi.

atomlar (ya da moleküller) arası bağ enerjisinin, kütle karşılığı bağlamında çekirdek içi bağ enerjilerinden (nicelik hariç) bir farkı yok.

demek ki benim bilgim eksikmiş. kimyasal tepkimeler sonucu üretilen fotonlar, kendileri kütlesiz olmalarına karşın, atomdaki kütleden E=mc2 uyarınca enerjiye dönüşen bir "varlığı" taşıyorlarmış.

Se lim; sanıyorum evin odun ve kömür ihtiyacını hala baban karşılıyor. Se lim; baban her yıl odun ve kömür aldığına göre,

a) Yanan madde azalıyor
Yanan madde kapalı bir alanda ise zaten yanmıyor
c) Külleri lütfen çöp tenekesine isabet ettir.
d) Hiçbiri ( Böyle bir soruyu soranın cevabının ne olacağını bilemediğimiz için! )